EKO Wypieki i Ciasta

Tradycyjna, staropolska kuchnia była bardzo różnorodna. Zadziwiała różnorodnością smaków i aromatów, bogactwem składników. Była przede wszystkim tłusta, bardzo pożywna, sycąca i oczywiście pyszna. Staropolskie uczty składały się z bigosu, żuru, barszczu białego, najróżniejszego rodzaju mięsiw – dziczyzny, drobiu, pasztetów z różnego rodzaju mięsa, różnorodnych kiełbas, szynek i innych wędlin. Staropolski chleb należał do najsmaczniejszych i najważniejszych elementów każdej uczty. Szczególnie w święta Wielkiej Nocy, po czterdziestodniowym poście, zajadano się najróżniejszymi potrawami mięsnymi. W czasie Wielkanocy i Bożego Narodzenia nie mogło zabraknąć na stole także słodkich przysmaków – również kalorycznych, sycących i bardzo smacznych.

W Wigilię Bożego Narodzenia już w dawnych wiekach obowiązkowo pojawiały się na stołach makowce. Pieczywo na wynos występowało także w innych wigilijnych potrawach – w kutii, w kluskach z makiem czy w łamańcach. Nie zdajemy sobie sprawy, ale takie elementy ciast i ciasteczek wigilijnych jak mak, orzechy, miód i suszone owoce są nie tylko produktami spożywczymi, ale mają także pradawne, symboliczne znaczenie. Mak w dawnej Polsce spożywany był tylko raz w roku – właśnie w Wigilię. Był on symbolem płodności, urodzaju, ale i symbolem snu. Spożywany w Wigilię miał zapewnić biesiadnikom dostatek i urodzaj w nowym roku, a jego usypiająca moc łączyła tej szczególnej nocy świat z zaświatami.

Tradycyjne ciastka wigilijne to oczywiście pierniki. Najlepiej ciasto na pierniki przygotować na 5 tygodni przed Wigilią. Wówczas takie ciasto, trzymane w chłodnym miejscu, będzie idealnie nadawało się na świąteczne pierniczki.

Do przygotowania ciasta na pierniki potrzebujemy: 0,5 l miodu, 250 g smalcu, 1 szklankę cukru, 1 kg mąki, 3 łyżeczki sody, 0,5 łyżeczki soli, 0,5 szklanki mleka, 3 jajka i około 0,5 szklanki przypraw (imbir, cynamon, gałka muszkatołowa, kardamon, goździki).
Przygotowanie: miód, smalec i cukier roztapiamy w garnku aż zacznie wrzeć, następnie zostawiamy do ostudzenia. W mleku rozpuszczamy sól i sodę. Do miodu z tłuszczem dodajemy mąkę i przyprawy oraz pozostałe składniki. Wyrabiamy ciasto i zamknięte w szczelnym pojemniku odstawiamy do chłodnego miejsca (lodówka, piwnica) na 5 tyg. Po tym okresie wycinamy z ciasta pierniczki i pieczemy około 10 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 150-180 stopni C. Po ostygnięciu polukrować, przyozdobić posypką.

Natomiast w czasie Wielkanocy na stołach goszczą wielkie, puchate baby o najróżniejszych smakach oraz mazurki. Ciastem o rodowodzie staropolskim jest także miodownik, a sam miód był najważniejszych słodkim składnikiem w kuchni staropolskiej.